نویسندگان
1
دانشجو دکتری برنامه ریزی درسی،گروه علوم تربیتی و مشاوره،دانشگاه آزاد اسلامی،تهران ، ایران.
2
دانشیار پژوهشگاه مطالعات آموزش وپرورش،سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی تهران.ایران
3
دانشیار دانشگاه،گروه علوم تربیتی و مشاوره دانشگاه آزاد واحد تهران مرکز.ایران
4
گروه علوم تربیتی دانشکده علوم انسانی،دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال.تهران ،ایران
,
نوع مقاله : مقاله پژوهشی
چکیده
چکیده
هدف این پژوهش، مطالعه نظاممند مولفههای تربیت حرفهای مبتنی بر شایستگی دانشآموزان پسر متوسطه دوم است. روش پژوهش کاربردی، رویکرد به کار گرفته شده کیفی و از نوع سنتز پژوهی و راهبرد مورداستفاده فراترکیب است که با انجام تحلیل محتوای استقرایی و سپس فراترکیب از تحلیلهای انجام شده همراه است. برای یافتن مؤلفه های الگوی تربیت حرفهای مبتنی بر شایستگی دانشآموزان، پژوهشهای اخیر با روشی نظام مند انتخاب شدهاند. میدان پژوهش تحقیقات انجام شده از پژوهشهای 10سال اخیر است (پژوهشهایی در رابطه با تربیت حرفهای مبتنی بر شایستگی به صورت کمی یا کیفی به چاپ رسیده و کتابهای مرجع در زمینه تربیت حرفهای، شایستگی و شایستگی آموزشی دانشآموزان)که طی واکاوی محتوایی، دسته بندی و غربالگری انجام گرفته و در حدود 27پژوهش واجد شرایط و معیارهای مد نظر، بصورت هدفمند انتخاب شده، کدگذاری و طبقهبندی صورت گرفته و الگوها، پایههای نظری و مضامین اصلی استخراج شدند. سپس با استفاده از تحلیل محتوای کیفی سه بعد شایستگی دانشی،شایستگی نگرشی و شایستگی مهارتی و 7 زیرطبقه به شکل دانش عمومی و تخصصی، دانش کسب و کار، دانش فناوری اطلاعات،فرهنگ، نگرش حرفه ای، تجربه حرفهای و مهارت فنی شناسایی شد. بر اساس یافتهها، میتوان چنین نتیجه گرفت که جهت تربیت حرفهای دانش آموزان حصول شایستگیهای دانشی، نگرشی و مهارتی با توجه به تحولات آموزش وپرورش در عصر جدید لازم و ضروری به نظر می-رسد. نتایج این پژوهش میتواند مبنایی برای برنامهریزان، پژوهشگران و دستاندرکاران حوزه تعلیموتربیت در بعد تربیت حرفهای باشد.
کلید واژهها: سنتز پژوهی، تربیت حرفهای مبتنی بر شایستگی،دانشآموزان
- ابوالمعالی الحسینی، خدیجه، موسوی، سیده شایسته، میر هاشمی، مالک. (1396). ساختار عاملی تأییدی مقیاس ارزیابی شایستگی تحصیلی در دانشآموزان دختر نوجوان. فصلنامه روانشناسی کاربردی، 11(3)، 275-294.
- اصغرنژاد، کریم، رنجدوست، شهرام و عظیمی، محمد.(1399). تبیین مؤلفههای تربیت حرفهای مبتنی بر شایستگی و تحلیل جایگاه آن در کتابهای درسی مربوط به شایستگیهای غیرفنی دوره دوم متوسطه فنی و حرفهای و کاردانش. فصلنامه نوآوریهای آموزشی، سال نوزدهم، شماره 73، 46-31.
- باغشاهی، فاطمه، رسولی، رضا، و دارایی، محمد رضا. (1399). سنتزپژوهی مولفهها و شاخصهای شایستگیهای کلیدی منابع انسانی در دستگاههای اجرایی: یک مطالعه کیفی. رهیافتی نودر مدیریت آموزشی، شماره 42، صص: 88-73.
- شجاعی، عبدالعارف.، عارفی، محبوبه.، فتحی واجارگاه، کورش.، و شمس مورکانی، غلامرضا. (1398). طراحی الگوی شایستگیهای برنامه درسی کارآفرین محور در رشته علوم تربیتی. سیاست علم و فناوری، شماره 41، صص: 88-77.
- صحبت لو،علی،نادری ،مهدی.(1400). تأملی آینده پژوهانه بر تربیت حرفه ای در نظام آموزشی ایران. نشریه آموزش پژوهی. دوره 7، شماره 25، خرداد 1400، صفحه 1-22.
- قهاری، حمیرا، صالحی، عمران، عابدینی بلترک، میمنت. (1398). تحلیل محتوای کتابهای درسی فنی و حرفهای از نظر میزان توجه به شایستگیهای حرفهای در ایران در سال 1398. کارآفن، شماره 46، صص: 70-51.
- کاظمی، نورالدین، معظمی، مجتبی، کاوسی، اسماعیل، بنی اسدی، نازنین. (1399). ارایه مدل کیفی شایستگی های حرفه ای مدرسان دانشگاه علمی کاربردی کشور. نوآوری های مدیریت آموزشی، 16(1)، 130-145.
- کبیری، مسعود.، قاضی طباطبایی، محمود.، و بازرگان، عباس. (1396). تعیین شایستگیهای پایه مورد انتظار از دانشآموزان پایه هشتم در علوم تجربی و مقایسه آنها با تاکیدات برنامه درسی علوم ایران. مطالعات برنامه درسی، شماره 44، صص: 140-109.
- کدخدایی، محبوبه السادات.، اخوان تفتی، مهناز.، رضایت، غلامحسین.، و احمدی، پروین. (1396). طراحی الگوی آموزش دانشگاهی مبتنی بر شایستگی برای رشتههای علوم انسانی. آموزش عالی ایران، دوره 9، شماره 1، 131-105.
- موسوی، سیده مهسا، پورکریمی، جواد، نارنجی ثانی، فاطمه. (1399). شناسایی شایستگیهای حرفهای هنرآموزان بخش صنعت هنرستانهای فنی و حرفهای. مطالعات برنامه ریزی آموزشی، 9(17)، 19-45.
- موسی زاده، زهره، عظیم زاده اردبیلی، فائزه، صنعتی، فاطمه. (1394). کاربست مؤلفه های حوزة توزیع تربیت اقتصادی در نظام آموزش و پرورش مبتنی بر آموزه های اسلامی. علوم تربیتی از دیدگاه اسلام. 3(5)، 5-20. .
- موقر، مهناز، یارمحمدیان، محمدحسین، جلیلی، زهرا. (1400). طراحی و اعتباریابی مدل شایستگی برای توسعه آموزش مبتنی بر شایستگی در رشته کارشناسی پرستاری. مجله توسعه آموزش جندی شاپور اهواز، 12(2)، 570-584.
- نادری، مهدی، غفاری، ابوالفضل، آهنچیان، محمدرضا، و خلاقی، علی اصغر. (1397). سیر تحول فلسفه تربیت حرفه ای در نظام آموزشی ایران. فناوری آموزش (فناوری و آموزش)، 13(1 )، 11-28.
- نیکوروش اقدس، سلیمانی نادر، شفیع زاده حمید، محمد داودی امیرحسین. (1400).الگوی آموزش مبتنی بر شایستگی در هنرستانهای فنیوحرفه ای و کاردانش: نظریه دادهبنیاد. دوماهنامه علمی- پژوهشی راهبردهای آموزش در علوم پزشکی. ۱۴۰۰; ۱۴ (۵) :۲۹۳-۳۰۳.
- Anuar, A. (2016). Effective Teaching Characteristics in Vocational Education. https://etd.auburn.edu/handle/10415/5264.
- Aspelin, J., & Jonsson, A. (2019). Relational competence in teacher education. Concept analysis and report from a pilot study. Teacher Development, 23(2), 264-283.
- Avlonitis, G. J., & Salavou, H. E. (2007). Entrepreneurial Orientation of SMEs, Product Innovativeness, and Performance. Journal of Business Research, 60, 566-575.
- Boyatzis , M. (2008). Linking service employees' emotional competence to customer satisfaction: A multilevel approach. Journal of Organizational Behavior: The International Journal of Industrial, Occupational and Organizational Psychology and Behavior, 29(2), 155-170.
- Boyer, N., & Bucklew, K. (2019). Competency‐based education and higher education enterprise systems. The Journal of Competency‐Based Education, 4(1), e01180.
- Bramley, A. L., Thomas, C. J., Mc Kenna, L., & Itsiopoulos, C. (2020). E‐portfolios and Entrustable Professional Activities to support competency‐based education in dietetics. Nursing & Health Sciences.
- Cheetham, G., & Chivers, G. (1996). Towards a holistic model of professional competence. Journal of European industrial training. 20(5), 20-30.
- Cheng, H. Y., & Ding, Q. T. (2021). Examining the behavioral features of Chinese teachers and students in the learner-centered instruction. European Journal of Psychology of Education, 36(1), 169-186.
- Collie, R. J., Shapka, J. D., & Perry, N. E. (2012). School climate and social–emotional learning: Predicting teacher stress, job satisfaction, and teaching efficacy. Journal of educational psychology, 104(4), 1189.
- Eby, L. T., & Dobbins, G. H. (1997). Collectivistic orientation in teams: an individual and group‐level analysis. Journal of Organizational Behavior: The International Journal of Industrial, Occupational and Organizational Psychology and Behavior, 18(3), 275-295.
- Fraser, C. J., Duignan, G., Stewart, D., & Rodrigues, A. (2019). Overt and covert: Successful strategies for building employability skills of vocational education graduates. Journal of Teaching and Learning for Graduate Employability, 10(1), 157-172.
- Giardini, A., & Frese, M. (2008). Linking service employees' emotional competence to customer satisfaction: A multilevel approach. Journal of Organizational Behavior: The International Journal of Industrial, Occupational and Organizational Psychology and Behavior, 29(2), 155-170.
- Grabot, B., & Houé, R. (2009). Operational competence management comparison of industrial frameworks. IFAC Proceedings Volumes, 42(4), 1643-1648.
- Greeno, J. G., Riley, M. S., & Gelman, R. (1984). Conceptual competence and children's counting. Cognitive Psychology, 16(1), 94-143.
- Hustad, E., & Olsen, D. H. (2021). Creating a sustainable digital infrastructure: The role of service-oriented Procedia Computer Science, 181, 597-604.
- Ismail, Khuzainey & Nopiah, Zulkifli & Rasul, Md. Mustaun & Leong, P. (2017). Malaysian teachers’ competency in technical vocational education and training: A review. 59-64.
- J Lara, F., Mogorrón-Guerrero, H., & Ribeiro-Navarrete, S. (2020). Knowledge of managerial competencies: cross-cultural analysis between American and European students. Economic research-Ekonomska istraživanja, 33(1), 1-12.
- Koknova, T., Kharchenko, S., Bilyk, N., & Sechka, S. (2020). The Model of Educational Environment for Prospective Ukrainian ESL Teachers within Competency-Based Education. Arab World English Journal (AWEJ), 79 -89.
- Konno, N., & Schillaci, C. E. (2021). Intellectual capital in Society 5.0 by the lens of the knowledge creation Journal of Intellectual Capital.
- Kwon, S., Wadholm, R. R., & Carmody, L. E. (2014). Assessing competencies: An evaluation of ASTD's Certified Professional in Learning and Performance (CPLP) designation. Evaluation and program planning, 44, 48-58.
- Le Deist, F. D., & Winterton, J. (2005). What is competence?. Human resource development international, 8(1), 27-46.
- Light, J. (1989). Toward a definition of communicative competence for individuals using augmentative and alternative communication systems. Augmentative and alternative communication, 5(2), 137-144.
- Lisnerova, R., & Urbanová, E. (2020). Managerial Competencies and Education Need of School Headmasters in the Czech Republic. International Journal of Teaching and Education, 8(1), 33-46.
- Liu, L., & Corma, A. (2021). Isolated metal atoms and clusters for alkane activation: Translating knowledge from enzymatic and homogeneous to heterogeneous systems. Chem, 7(9), 2347-2384.
- Magala, S. (2005). Cross-cultural competence. Psychology Press.
- McGarr, O., & McDonagh, A. (2019). Digital competence in teacher education. Output 1 of the Erasmus+ funded Developing Student Teachers’ Digital Competence (DICTE) project. https://dicte.oslomet.no/.
- Oosthuizen, L., & Van der Bijl, A. (2019). Maintenance of Industry Skills and Knowledge by Vocational Lecturers at South African Technical and Vocational Education and Training Colleges. In 2nd International Conference on Tourism Research (p. 208).
- Orazbayeva, K. O. (2016). Professional Competence of Teachers in the Age of Globalization. International Journal of Environmental and Science Education, 11(9), 2659-2672.
- Pohling, R., Bzdok, D., Eigenstetter, M., Stumpf, S., & Strobel, A. (2016). What is ethical competence? The role of empathy, personal values, and the five-factor model of personality in ethical decision-making. Journal of Business Ethics, 137(3), 449-474.
- Potra, S., Pugna, A., Pop, M. D., Negrea, R., & Dungan, L. (2021). Facing COVID-19 challenges: 1st-year students’ experience with the Romanian hybrid higher educational system. International Journal of Environmental Research and Public Health, 18(6), 3058.
- Raby, K. L., Roisman, G. I., Labella, M. H., Martin, J., Fraley, R. C., & Simpson, J. A.(2019).The legacy of early abuse and neglect for social and academic competence from childhood to adulthood. Child development, 90(5), 1684-1701.
- Rivers, C., Gibson, S., Contreras, E., Livingston,T., & Hanson, P. (2019). Competency‐based education: An evolutionary higher education business model. Journal of Competency.
- Salman, M., Ganie, S. A., & Saleem, I. (2020). The concept of competence: a thematic review and discussion. European Journal of Training and Development.
- Sern, L. C., Hamisu, M., & Salleh, K. M. (2018). Determining the Elements of TVET Teachers Competency for Nigerian Higher Learning Institutions. In Journal of Physics: Conference Series (Vol. 1049, No. 1, p. 012078). IOP Publishing.
- Siriwaiprapan, S. (2004), A working model of employee competence in the Thai workplace: what constitutes employee competence?. Thai Journal of Public Administration, 2(1) 123-135.
- Syamsiah, M., Ruhizan, M. Y., & Haryanti, M. A. (2019). Challenges in teaching Malaysian Skills Certificate (MSC) among Business Management Lecturers in Malaysian Vocational College. Journal of Educational Research and Indigeneous Studies, 1(1), 2-7.
- (2022). Reimagining our futures together: A new social contract for education. UN.
- wes guilherme ,T (2012). School climate and social–emotional learning: Predicting teacher stress, job satisfaction, and teaching efficacy. Journal of educational psychology, 104(4), 1189.
- Xue, J., Rasool, Z., Gillani, A., & Khan, A. I. (2020). The Impact of Project Manager Soft Competences on Project Sustainability. Sustainability, 12(16), 1-18.
- Yanacheak, M. R. (2020). A Phenomenological Study of Five Principles Supporting Personalized, Competency-Based Education(Doctoral dissertation, Northcentral University).
- Zeller, M. P., Sherbino, J., Whitman, L., Skeate, R., & Arnold, D. M. (2016). Design and implementation of a competency-based transfusion medicine training program in Canada. Transfusion medicine reviews, 30(1), 30-36.
- Zendler, A., Seitz, C., & Klaudt, D. (2016). Process-based development of competence models to computer science education. Journal of Educational Computing Research, 54(4), 563-592.
)